Gỗ Bằng Lăng Là Gì? Phân Loại & Đặc Điểm Nhận Biết

Gỗ Bằng Lăng Là Gì?

Gỗ bằng lăng là loại gỗ tự nhiên được khai thác từ cây bằng lăng – một loài cây thân gỗ phổ biến tại Việt Nam và nhiều nước Đông Nam Á. Cây bằng lăng không chỉ nổi tiếng với sắc hoa tím đặc trưng mà còn được đánh giá cao về giá trị kinh tế nhờ chất lượng gỗ tương đối tốt, màu sắc đẹp và khả năng ứng dụng đa dạng trong đời sống.

Cây bằng lăng thuộc chi Lagerstroemia, họ Tử vi (Lythraceae). Ở Việt Nam, bằng lăng phân bố rộng rãi từ Bắc vào Nam, đặc biệt nhiều tại khu vực Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và các tỉnh miền Trung.

Gỗ bằng lăng thường được sử dụng trong sản xuất nội thất, đồ thủ công mỹ nghệ, cửa gỗ, bàn ghế, tủ kệ và một số hạng mục xây dựng dân dụng.

Phân Loại Gỗ Bằng Lăng Phổ Biến

Gỗ bằng lăng trên thị trường hiện nay được phân chia dựa theo đặc điểm sinh trưởng, môi trường sống và tính chất cơ lý của từng loài. Mỗi loại sẽ có màu sắc, độ cứng, vân gỗ và độ bền khác nhau. Việc hiểu rõ từng loại giúp người dùng lựa chọn đúng mục đích sử dụng và tối ưu chi phí đầu tư nội thất.

1. Bằng Lăng Tím (Lagerstroemia speciosa)

Bằng lăng tím là loại phổ biến nhất, thường được trồng làm cây bóng mát tại đô thị. Gỗ có màu vàng nhạt đến nâu sáng, vân thẳng và thớ mịn. Độ cứng ở mức trung bình, dễ gia công và ít cong vênh nếu được sấy đúng kỹ thuật. Loại này phù hợp sản xuất bàn ghế, tủ, giường và các sản phẩm nội thất dân dụng.

2. Bằng Lăng Ổi

Bằng lăng ổi có chất gỗ chắc và nặng hơn bằng lăng tím. Màu gỗ thường đậm hơn, thiên về nâu đỏ nhẹ, vân gỗ rõ nét và sắc sảo. Nhờ độ bền và khả năng chịu lực tốt hơn, loại này được ưa chuộng trong sản xuất bàn ghế khối lớn, cửa gỗ và đồ mỹ nghệ cần độ ổn định cao.

3. Bằng Lăng Nước

Bằng lăng nước thường sinh trưởng ở khu vực đất ẩm hoặc ven sông suối. Gỗ có tỷ trọng trung bình, màu sắc sáng và khá đồng đều. Đặc tính dễ gia công, ít nứt tách nhưng độ cứng không cao bằng bằng lăng ổi. Loại này phù hợp cho đồ gia dụng, vật dụng trang trí và các hạng mục nội thất nhẹ.

Đặc Điểm Nhận Biết Gỗ Bằng Lăng

Để nhận biết gỗ bằng lăng, bạn có thể quan sát trực tiếp màu sắc, vân gỗ, trọng lượng và cấu trúc thớ gỗ. So với nhiều loại gỗ tự nhiên phổ biến khác, bằng lăng có đặc điểm khá riêng biệt, dễ phân biệt nếu chú ý kỹ bề mặt và cảm giác khi cầm.

• Màu gỗ khi mới xẻ thường vàng nhạt hoặc vàng kem, sau khi khô chuyển sang nâu sáng hoặc nâu hồng nhẹ.
• Vân gỗ chủ yếu là vân thẳng hoặc hơi lượn sóng nhẹ, thớ gỗ mịn và tương đối đều.
• Trọng lượng ở mức trung bình, không quá nặng như lim nhưng chắc tay hơn các loại gỗ rừng trồng nhẹ.
• Bề mặt sau khi bào nhẵn khá mượt, đánh bóng lên màu đẹp tự nhiên.
• Mùi gỗ nhẹ, không hắc và gần như không có tinh dầu đậm.
• Nhờ những đặc điểm này, gỗ bằng lăng khá dễ nhận biết và ít bị nhầm lẫn nếu người mua có kinh nghiệm quan sát thực tế.

Gỗ Bằng Lăng Thuộc Nhóm Mấy?

Theo bảng phân loại gỗ Việt Nam, gỗ bằng lăng thường được xếp vào nhóm V hoặc VI, tùy từng loài và vùng sinh trưởng.

• Độ bền: Trung bình
• Khả năng chống mối mọt: Ở mức khá nếu được xử lý
• Giá thành: Phải chăng

Ứng Dụng Của Gỗ Bằng Lăng Trong Thực Tế

Nhờ sở hữu màu sắc hài hòa, vân gỗ đẹp và độ cứng ở mức trung bình khá, gỗ bằng lăng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực đời sống. Từ nội thất gia đình đến đồ mỹ nghệ và một số hạng mục xây dựng, loại gỗ này đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng với mức chi phí hợp lý.

1. Nội Thất Gia Đình

Gỗ bằng lăng thường được sử dụng để sản xuất bàn ghế phòng khách, giường ngủ, tủ quần áo và kệ tivi. Nhờ thớ gỗ mịn và màu sắc sáng, sản phẩm sau khi hoàn thiện có tính thẩm mỹ cao, phù hợp với phong cách nội thất hiện đại lẫn truyền thống. Nếu được tẩm sấy đúng kỹ thuật, đồ nội thất bằng lăng có độ bền ổn định theo thời gian.

2. Đồ Thủ Công Mỹ Nghệ

Với đặc tính dễ gia công và ít xơ khi đục chạm, gỗ bằng lăng được dùng để chế tác tượng gỗ, tranh chạm khắc và các sản phẩm trang trí. Vân gỗ tự nhiên giúp tăng giá trị thẩm mỹ cho sản phẩm, đồng thời bề mặt sau khi đánh bóng cho độ mịn và ánh đẹp tự nhiên.

3. Hạng Mục Xây Dựng Dân Dụng

Ngoài nội thất, gỗ bằng lăng còn được sử dụng trong các hạng mục như cửa gỗ, cầu thang, vách ngăn và ốp tường. Nhờ trọng lượng vừa phải và khả năng chịu lực ở mức khá, loại gỗ này phù hợp với công trình nhà ở dân dụng, đặc biệt khi được xử lý chống ẩm và chống mối mọt đúng quy trình.

So Sánh Gỗ Bằng Lăng Với Một Số Loại Gỗ Khác