Trong số các loại gỗ tự nhiên được sử dụng phổ biến tại Việt Nam, gỗ Dầu là cái tên quen thuộc với thợ mộc, nhà thầu xây dựng và những người từng làm nhà gỗ truyền thống. Không thuộc nhóm gỗ quý hiếm nhưng loại gỗ này vẫn được ưa chuộng nhờ độ bền ổn định, khả năng chịu lực khá và giá thành hợp lý. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ gỗ Dầu là gì, gồm những loại nào và cách nhận biết ra sao.
Gỗ Dầu là gì?
Trước khi đánh giá chất lượng hay ứng dụng, điều quan trọng nhất là hiểu bản chất của gỗ Dầu. Trên thị trường, nhiều người gọi chung nhiều loại gỗ khác nhau là “gỗ này”, dẫn đến nhầm lẫn khi mua bán hoặc sử dụng. Thực tế, gỗ này là tên gọi chung của một nhóm cây gỗ lớn có đặc điểm sinh học và cơ tính tương đối giống nhau.
Gỗ Dầu là loại gỗ tự nhiên được khai thác từ các loài cây thuộc họ Dầu (Dipterocarpaceae). Đây là họ thực vật phân bố chủ yếu tại khu vực Đông Nam Á, trong đó Việt Nam là một trong những quốc gia có trữ lượng đáng kể.
Gỗ Dầu thuộc nhóm mấy?
Theo bảng phân loại gỗ Việt Nam:
Gỗ này thuộc nhóm IV
Là nhóm gỗ có:
- Độ bền trung bình – khá
- Dễ khai thác
- Giá thành vừa phải
- Phù hợp sử dụng đại trà
Phân loại gỗ Dầu phổ biến hiện nay
Khi nhắc đến loại gỗ này, nhiều người lầm tưởng đây là một loại gỗ duy nhất. Trên thực tế, gỗ này được chia thành nhiều loại khác nhau, mỗi loại có đặc điểm, độ bền và ứng dụng riêng. Việc phân loại đúng giúp lựa chọn gỗ phù hợp với mục đích sử dụng, tránh lãng phí hoặc dùng sai công năng.
1. Gỗ Dầu Rái
Đây là loại phổ biến nhất và được nhắc đến nhiều nhất khi nói về gỗ này. Đây cũng là loại gỗ xuất hiện thường xuyên trong các công trình dân dụng và đóng thuyền truyền thống.
Loại gỗ này có màu vàng nhạt đến nâu vàng, vân gỗ tương đối to và thẳng. Đặc trưng dễ nhận biết nhất của loại gỗ này là lượng nhựa khá nhiều, đặc biệt khi mới khai thác. Nhờ khả năng chịu nước tốt, gỗ này thường được dùng trong môi trường ẩm hoặc ngoài trời.
2. Gỗ Dầu Song
So với Dầu Rái, gỗ Dầu Song được đánh giá cao hơn về độ cứng và khả năng chịu lực. Đây là lựa chọn quen thuộc trong các công trình yêu cầu kết cấu chắc chắn.
Loại gỗ này thường có màu sẫm hơn, thiên về nâu đỏ nhạt. Thớ gỗ mịn hơn, ít nhựa hơn Dầu Rái nên dễ gia công và xử lý bề mặt. Nhờ độ bền khá ổn định, loại gỗ này thường được sử dụng làm cột, kèo, dầm và cầu gỗ.
3. Gỗ Dầu Cát
Đây là loại có trọng lượng nhẹ hơn so với hai loại trên, do đó thường được sử dụng cho các hạng mục không chịu lực lớn.
Màu gỗ này khá sáng, vân gỗ mờ và không rõ nét. Vì đặc tính nhẹ và giá thành thấp, loại gỗ này chủ yếu dùng trong nội thất đơn giản, ván lót hoặc công trình tạm.
Đặc điểm nhận biết gỗ Dầu
Việc nhận biết gỗ Dầu khá quan trọng, đặc biệt khi phân biệt với các loại gỗ nhóm IV khác như Sao, Táu hay Căm Xe.
1. Màu sắc
- Gỗ tươi: vàng nhạt, vàng xám
- Gỗ khô: nâu vàng → nâu sẫm
- Để lâu có xu hướng sẫm màu tự nhiên
2. Vân gỗ
- Vân thẳng là chủ yếu
- Vân to, không xoắn
- Ít hoa văn, thiên về gỗ công trình
3. Mùi gỗ
- Mùi nhẹ
- Không thơm như Lim hay Gõ
- Khi cắt có mùi nhựa nhẹ
4. Trọng lượng & độ cứng
- Gỗ nặng vừa
- Cứng trung bình
- Không quá nặng như Lim, Căm Xe
5. Nhựa
- Khi mới khai thác, gỗ có nhựa Dầu chảy ra
- Nhựa có mùi đặc trưng
- Đây là dấu hiệu nhận biết khá rõ
Gỗ Dầu có tốt không?
Để đánh giá một loại gỗ có “tốt” hay không, cần đặt nó trong đúng phân khúc sử dụng. Gỗ này không phải gỗ cao cấp, nhưng trong tầm giá và mục đích phổ thông, đây là loại gỗ đáng cân nhắc.
Ưu điểm nổi bật của gỗ này là độ bền khá, khả năng chịu lực và chịu nước tốt nếu được xử lý đúng cách. Giá thành rẻ hơn nhiều so với gỗ quý, nguồn cung ổn định và dễ mua.
Tuy nhiên, nhược điểm của gỗ Dầu là tính thẩm mỹ không cao, vân gỗ đơn giản và dễ nứt nếu không được sấy kỹ. Vì vậy, gỗ này phù hợp nhất với xây dựng, kết cấu và nội thất phổ thông, không phù hợp với đồ mỹ nghệ hay nội thất cao cấp.
So sánh gỗ Dầu với một số loại gỗ khác
| Tiêu chí | Gỗ Dầu | Gỗ Lim |
|---|---|---|
| Nhóm gỗ | Nhóm IV | Nhóm II |
| Độ bền | Khá | Rất cao |
| Giá | Rẻ | Cao |
| Thẩm mỹ | Trung bình | Cao |
Gỗ Dầu vs gỗ Căm Xe
- Gỗ Căm Xe cứng và nặng hơn
- Gỗ Dầu rẻ hơn, dễ mua hơn
- Gỗ Căm Xe ít nhựa hơn
Ứng dụng thực tế
Nhờ đặc tính cơ học ổn định, khả năng chịu lực và giá thành hợp lý, loại gỗ này được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Tùy theo từng loại gỗ này và mức độ xử lý, loại gỗ này có thể đáp ứng tốt từ nhu cầu xây dựng cơ bản đến các hạng mục ngoài trời. Dưới đây là những ứng dụng phổ biến nhất của gỗ này trong thực tế.
1. Gỗ Dầu trong xây dựng
Trong xây dựng dân dụng và công trình truyền thống, gỗ này là vật liệu quen thuộc nhờ khả năng chịu lực ổn định và dễ gia công. Với nguồn cung dồi dào và chi phí thấp hơn nhiều loại gỗ khác, gỗ này giúp tiết kiệm đáng kể chi phí xây dựng mà vẫn đảm bảo độ chắc chắn cho các hạng mục kết cấu cơ bản.
Các hạng mục thường sử dụng trong xây dựng gồm:
- Cột nhà
- Xà gồ
- Ván khuôn
- Cầu gỗ
2. Gỗ Dầu trong nội thất
Mặc dù không nổi bật về vân gỗ hay tính thẩm mỹ cao, gỗ này vẫn được sử dụng phổ biến trong phân khúc nội thất giá rẻ và nội thất phổ thông. Khi được xử lý, sơn phủ đúng cách, các sản phẩm từ gỗ này vẫn đảm bảo độ bền và hình thức chấp nhận được cho nhu cầu sử dụng hằng ngày.
Một số ứng dụng tiêu biểu của trong nội thất gồm:
- Giường, tủ giá rẻ
- Sàn gỗ công nghiệp
- Bàn ghế đơn giản
Giá gỗ Dầu hiện nay
Giá gỗ Dầu không cố định mà thay đổi theo thời điểm, nguồn gốc và quy cách gỗ. Tuy nhiên, so với nhiều loại gỗ tự nhiên khác, gỗ này vẫn nằm trong phân khúc dễ tiếp cận.
- Dầu tròn: khoảng 4 – 7 triệu đồng/m³
- Dầu xẻ: khoảng 7 – 12 triệu đồng/m³
- Gỗ nhập khẩu thường có giá cao hơn do chi phí vận chuyển và kiểm định.
Gỗ Dầu là loại gỗ tự nhiên phổ biến – bền – giá hợp lý, phù hợp với đa số công trình tại Việt Nam. Dù không thuộc nhóm gỗ cao cấp, nhưng với khả năng chịu lực tốt và ứng dụng đa dạng, gỗ này vẫn giữ vai trò quan trọng trong ngành xây dựng và nội thất.
